Yönetmen: Zeki Demirkubuz
Oyuncular: Ufuk
Bayraktar, Vildan Atasever, Engin Akyürek, Müge Ulusoy, Mustafa Uzunyılmaz,
Settar Tanrıöğen, Erkan Can, Gönül Çalgan, Ozan Bilen, Güzin Alkan, Hikmet
Demir, Çağlar Çorumlu, Müfit Aytekin, Apo Demirkubuz, Hüseyin Amasyalı,
Helin Avşar, Hüseyin Ali Bağotu, Buse Baysal, Atilla Can, Fatih Ceri, Zafer
Ceri, Aşkın Ceylan, Buse Demiriz, Zeki Demirkubuz, Ömer Döner, Tayfun
Dursun, Alper Efe, Hulusi Eyboğlu, Yıldıray İnan, Merve Kalafat, Yılmaz
Karaçanal, Mustafa Karadeniz, Nurhayat Kavrak, Erkan Kılıç, Ahmet Kılıç,
Mahmut Köse, Emre Koç, Alper Kul, Mehmet Müren, Enes Okur, Serkan Özkan,
Temel Şen, İsmail Sillistreli, Volga Sorgu, Ufuk Tarı, Özkan Yılmaz, Rasih
Yılmaz, Serdar Yürek, Erdinç Yurt, Gülden Çakır, Serkan Çetinkaya, Gürkan
Özkaya
Bir Kısır Döngünün Peşinde
İstanbul’un nemli ve dar sokaklarında, bir halı dükkânının sıkıcılığından Uğur’un parlayan gözlerine sığınan Bekir; aslında kendi felaketini kucaklamıştır. Uğur ise çocukluk aşkı, tehlikeli ve belalı Zagor’a hastalıklı bir şekilde bağlıdır. Zagor birini öldürüp hapse düşünce, Uğur da onun peşinden hapishane şehirlerini gezmeye başlar.
Bekir için artık hayat ikiye ayrılmıştır: Uğur’dan öncesi ve Uğur’un peşinde geçen o "kader" dediği yolculuk. Bekir, Uğur’u sevmektedir; Uğur, Zagor’u... Zagor ise sadece şiddeti ve karanlığı. Bu üçgenin içinde Bekir, her seferinde "bu son" diyerek geri döner ama her telefon sesinde, her bir "gel" imasında tekrar yollara düşer. Bu, bir kadının peşinden gitmek değil, bir imkânsızlığın içinde kendi varlığını kanıtlama çabasıdır.
***
2006 yılı... Türk sinemasının "minimalist devrimini" tamamladığı ve Zeki Demirkubuz’un, sinemamızın en büyük karakterlerinden biri olan Bekir’in "nasıl yandığını" anlattığı yıldır. Kader, 1997 yapımı efsanevi Masumiyet filminin öncesini (prequel) anlatır. Ancak bu sadece bir "geçmişe dönüş" filmi değil; aşkın, saplantının ve insanın kendi sonuna doğru bile isteye yürümesinin kapkaranlık bir senfonisidir.
"İnsan neden kendine bunu yapar?"
***
Arka Sokakların Realizmi
Film, 2000'li yılların başındaki Türkiye’nin o gri, umutsuz ve kenar mahalle atmosferini iliklerine kadar hissettirir.
-
Lümpen Melankoli: Bekir (Ufuk Bayraktar), kurulu bir düzeni olan (halıcı dükkanı), orta sınıf adayı biriyken; Uğur’un (Vildan Atasever) peşinde toplumsal hiyerarşinin en altına, pavyon kulislerine ve hapishane kapılarına savrulur.
-
Kadere Teslimiyet: Film, isminin hakkını vererek insanın iradesinin "tutku" karşısındaki çaresizliğini işler. Bu, rasyonel düşünen modern insanın anlamakta zorlandığı, ancak bu toprakların "kara sevda" genetiğinde var olan bir teslimiyettir.
Halıya Atılamayan Düğüm
-
İstikrarın Terki: Bekir’in babasından kalan sıcak dükkânı ve ailesini bırakıp, cebindeki üç beş kuruşla şehir şehir Uğur’u izlemesi; ekonomik rasyonalitenin bittiği, duygusal intiharın başladığı noktadır.
-
Erkeklik ve Gurur: Demirkubuz, "erkeklik gururu" denilen o devasa yapının, karşılıksız bir aşkın pençesinde nasıl tuzla buz olduğunu gösterir. Bekir, gururunu her ayak altına alışında aslında biraz daha "Bekir" olur.
"Kahvehane"den Çıkan Başrol
-
Ufuk Bayraktar Keşfi: Sinema tarihine geçen bir magazin bilgisidir; Zeki Demirkubuz, Bekir rolünü canlandıran Ufuk Bayraktar’ı babasının Cihangir’deki kahvehanesinde tesadüfen görüp keşfetmiştir. Bayraktar’ın profesyonel olmayan o "çiğ" ve "sahici" performansı, filme belgesel tadında bir gerçeklik katmıştır.
-
Vildan Atasever’in Altın Portakal'ı: Atasever, Uğur karakterindeki o hem mağrur hem de perişan haliyle o yıl tüm ödülleri toplamış, popüler dizilerin "güzel kızı" imajından sıyrılıp dev bir oyuncuya dönüşmüştür.
Toplumda Nasıl Karşılık Buldu?
Kader, özellikle "karşılıksız aşk" ya da "saplantı" sarmalına girmiş her Türk gencinin kült filmi oldu. İzleyici, Bekir’in o meşhur "Kapı çalıyor, kim o? Kader..." felsefesiyle özdeşleşti. Film, aşkın sadece çiçekli yollar değil, bazen bir insanın kendi sonunu hazırladığı bir "hendek" olduğunu gösterdiği için toplumsal hafızada çok sarsıcı bir yer edindi.